Povodom novinskih članaka objavljenih u medijima, koji se odnose na pronalaženje tijela mrtve  košute na Cerovom brdu u Goliji, lovištu kojim gazduje Lovačka organizacija za uzgoj, zaštitu i lov divljači „Dr. Zoran Kesler“  iz Nikšića, informišemo javnost  o sljedećem:

 

    Agenciju za zaštitu životne sredine o ovom incidentu niko nije zvaničnim putem obavijestio, već smo o istom saznali putem članka pod nazivom „Ubili košutu“, objavljenog u dnevnom listu „Vijesti", 11. januara 2012. godine.

 

Podsjećanja radi, Jelen obični (crveni jelen, lat. Cervus elaphus) je biljojed, preživar koji se uspješno prilagođava blizini čovjeka. Jelen danju miruje, a na pašu izlazi u večernjim satima i na njoj ostaje do prvih jutarnjih sati. Stanište su mu veće površine šuma i polja uz šume. 

Na srednjovjekovnim prostorima jelena ubrajaju u najljepšu divljač. U najbolja staništa u Evropi ubrajaju se šume Poljske, Češke, Mađarske, Rumunije, Slovenije, Hrvatske i Istočne Srbije. U Crnoj Gori naseljen je u Nacionalnom parku ,,Biogradska gora’’. 

 

 

    Odrasli jeleni teški su i do 300 kg, a košuta od 120 kg do 150 kg ili približno 60% težine mužjaka.  Jeleni se pare od početka septembra do polovine oktobra, a bremenitost kod košute traje 34-36 nedjelja, što znači da će krajem maja naredne godine košuta oteliti obično jedno jelenče (tele).

Uvidom u evidenciju Katastra lovišta koje na osnovu člana 32. Zakona o divljači i lovstvu (Sl.list CG br.52/08), lovačke organizacije dostavljaju Agenciji,  Ministarstvu poljoprivrede i ruralnog razvoja, ministarstvu održivog razvoja i turuzma, i drugim institucijama iz oblasti zaštite prirode, konstatujemo da u gore pomenutoj lovačkoj organizaciji u protekle 3.godine  nije evidentirana nijedna jedinka običnog jelena, te da je isti jedino uočen u lovištu kojim gazduje lovačka organizacija ,,Bijelo Polje’’, u kojem je prošle godine evidentirano 7. jedinki običnog jelena.

 

Obzirom da Agencija već par godina ukazuje na rezervu prema kvalitetu podataka i metodologiji prikupljanja, te na činjenicu  da još nije uspostavljen mehanizam spoljne kontrole podataka koje dostavljaju lovačke organizacije (korisnici lovišta), o čemu smo više puta obavještavali javnost i nadležne institucije, smatramo da se nepreduzimanjem adekvatnih mjera  u skorije vrijeme, može nanijeti trajna i nepovratna šteta ovom važnom prirodnom resursu u Crnoj Gori.

Nacionalnom strategijom biodiverziteta sa akcionim planom za period 2011-2015. godine, kao mjera zaštite iz br.27 akcionog plana, propisana je „Izrada metodologije za utvrđivanje brojnosti divljači i utvrdjivanje stanja populacija za sva lovišta«. Aktivnost je trebala da se sprovodi od 2011. godine u saradnji Ministarstva nadležnog za poslove šumarstva (koje je u koloni akcionog plana “Odgovornost za sprovođenje“ prvo navedeno), Ministarstva nadležnog za poslove životne sredine, Agencije za zaštitu životne sredine i Lovačkog saveza Crne Gore, gdje je planirano da se rezultati utvrđivanja brojnosti populacija divljači integrišu u revidovane Programe i Planove gazdovanja lovištima. Strategijom je procijenjeno da bi se za realizaciju ove aktivnosti trebala obezbjediti finansijska sredstva u ukupnom iznosu od 700.000 EUR. Realizacija navedene aktivnosti još uvijek nije otpočela. 

 

Iako se Jelen obični ne nalazi na Listi strogo zaštićenih vrsta Crne Gore, u članu 36.. Zakona o divljači i lovstvu (Sl.list CG br.52/08)  trajnom zabranom lova zaštićena je košuta (Cervus elaphus) i njeno tele, kao i IUCN Crvenom  listom ugroženih vrsta.

IUCN klasifikacija odnosno, IUCN Crvena lista ugroženih vrsta, predstavlja najobuhvatniji svjetski inventar statusa zaštite biljnih i životinjskih vrsta. Riječ je o jedinstvenim kriterijumima koji se primjenjuju podjednako za sve vrste i regione. Crvena lista je rezultat rada IUCN Komisije za očuvanje vrsta (SSC-Species Survival Commission). Objavljena je i dopunjena krajem 2008. godine.

Crvena lista nas ne obavezuje da i mi u našoj zemlji štitimo te iste vrste, ali isto tako, ukoliko je poštujemo, doprinosimo očuvanju biodiverziteta na medjunarodnom nivou. 

Takođe podsjećamo javnost, da član 325, stav 4 Krivičnog zakonika Crne Gore ("Službeni list RCG", br. 70/2003, 13/2004, 47/2006 i "Službenom listu CG", br. 40/2008 i 25/2010) predviđa da: ,,Ko lovi divljač čiji je lov zabranjen, kazniće se  zatvorom do tri godine’’.

Ekološka inspekcija Agencije za zaštitu životne sredine  podnijela je krivičnu prijavu protiv Veljka Zekovića  iz Nikšića, zbog toga što je dana 08.01.2012.godine na lokaciji Cerovo brdo-Golija opština Nikšić odstrijelio košutu (Cervus elaphus), koja je  trajnom zabranom lova zaštićena, čime je izvršio krivično djelo nezakonit lov iz člana 325 stav 4  Krivičnog Zakonika Crne Gore.

Agencija za zaštitu životne sredine je gotovo od svog osnivanja više puta, putem sredstava javnog informisanja apelovala na građane, predstavnike lokalnih vlasti, nevladine organizacije i sve druge subjekte da, ukoliko primijete incidentnu situaciju, odmah obavijeste ekološku inspekciju Agencije za zaštitu životne sredine, čiji kontakti se nalaze u svim dnevnim listovima ili resorno ministarstvo, kako bi se mogle preduzeti sve neophodne aktivnosti za rješavanje ovakvih i sličnih situacija, što je u opštem interesu. 

Prilog: Izvještaj ekološke inspekcije o izvršenom vanrednom  inspekcijskom nadzoru u  cilju prikupljanja informacija o odstrijelu košute (Cervus elaphus)